TP.HCM Công Bố Cẩm Nang Bỏ Phiếu 2026 Khi Người Dân Đối Mặt Với Cuộc Bỏ Phiếu Về Thuế Giao Thông Và Thuế Nhà Ở

Ủy ban Bầu cử TP.HCM đã công bố cẩm nang bỏ phiếu chính thức vào hôm thứ Năm, trình bày ba nội dung trưng cầu dân ý riêng biệt được lên kế hoạch vào ngày 25/7, sẽ tác động đến ngân sách của các hộ gia đình trên toàn địa bàn thành phố. Người dân sẽ bỏ phiếu về một khoản thuế phát triển giao thông vùng, một loại thuế tính theo giá trị bất động sản, và một đề án phát hành trái phiếu nhà ở công cộng. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2019, thành phố tổ chức bỏ phiếu trực tiếp về các vấn đề tài chính cấp hộ gia đình, trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao và tốc độ tăng lương đang chậm lại.

Các quan chức thành phố cho rằng việc tổ chức trưng cầu dân ý là cần thiết để huy động vốn cho cơ sở hạ tầng trọng yếu. Hệ thống giao thông TP.HCM đang chịu áp lực lớn từ quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Báo cáo đánh giá giao thông tháng 5/2026 của Cơ quan Phát triển Vùng đô thị cho thấy thời gian di chuyển trên các tuyến đường huyết mạch, trong đó có hành lang Bến Thành, Thủ Đức, đã tăng 22% trong vòng ba năm. Cuộc trưng cầu về nhà ở nhằm giải quyết một cuộc khủng hoảng riêng biệt: theo Chỉ số Thị trường Bất động sản của thành phố công bố tháng trước, giá thuê nhà trung bình tại Quận 1, 2 và 3 đã tăng 34% kể từ năm 2022. Thành phố lập luận rằng việc mở rộng giao thông công cộng và phát triển nhà ở giá rẻ đòi hỏi nguồn tài chính cấp bách.

Các Biện Pháp Này Sẽ Tốn Bao Nhiêu Tiền Của Người Dân

Thuế giao thông sẽ áp dụng mức 0,5% trên tổng hóa đơn tiện ích hàng tháng của hộ gia đình, dự kiến thu về 420 tỷ đồng mỗi năm. Đối với một hộ gia đình sử dụng điện và nước ở mức tiêu chuẩn tại Quận 7, con số này tương đương khoảng 85.000 đồng mỗi năm. Thuế giá trị bất động sản sẽ áp dụng mức 0,3% trên giá trị nhà được định giá, áp dụng cho các bất động sản có giá trị trên 2 tỷ đồng. Một chủ nhà tại Thủ Đức sở hữu căn nhà trị giá 3 tỷ đồng sẽ phải nộp khoảng 90.000 đồng mỗi năm. Đề án trái phiếu nhà ở cho phép thành phố phát hành nợ được hoàn trả bằng khoản phụ thu 2% trên đăng ký cho thuê nhà ở, dự kiến người thuê nhà sẽ phải chi thêm từ 5.000 đến 8.000 đồng mỗi tháng tùy theo diện tích căn hộ.

Xét tổng thể, ba biện pháp này sẽ tác động không đồng đều đến các nhóm dân cư khác nhau. Những người chủ nhà đang sinh sống tại các quận trung tâm sẽ chịu gánh nặng lớn nhất khi cộng dồn cả ba khoản. Người thuê nhà, chiếm khoảng 42% dân số thành phố theo khảo sát của Cục Thống kê năm 2023, sẽ chủ yếu gánh chịu chi phí thông qua khoản phụ thu tiền thuê. Các hộ gia đình thu nhập thấp ở các quận ngoại thành như Cần Giờ và Nhà Bè, nơi giá trị bất động sản trung bình nằm dưới ngưỡng chịu thuế, sẽ đóng góp chủ yếu qua tiền điện nước và tiền thuê nhà, tổng cộng khoảng 85.000 đến 120.000 đồng mỗi năm.

Mục Tiêu Thu Ngân Sách Và Lộ Trình Triển Khai

Các nhà quy hoạch thành phố dự tính nguồn thu từ thuế giao thông sẽ tài trợ cho 6,2 km tuyến Metro số 3 mới xây dựng giữa Bến Thành và Thủ Đức, dự kiến khai thác vào năm 2031. Nguồn thu từ thuế bất động sản được phân bổ cho Quỹ Nhà ở Giá rẻ chuyên biệt do Tổng Công ty Phát triển Đô thị TP.HCM quản lý. Hồ sơ nộp lên Sở Tài chính Thành phố ngày 15/6 cho thấy thành phố kỳ vọng xây dựng 8.400 căn nhà ở xã hội tại Quận 9 và Quận 12 trước năm 2028 từ các nguồn thu này.

Cẩm nang bỏ phiếu, có mặt tại tất cả các văn phòng bầu cử cấp quận và trên cổng thông tin chính thức của thành phố kể từ ngày 3/7, bao gồm phân tích tài chính chi tiết, bảng so sánh mức tác động theo từng hộ gia đình ở từng quận, cùng phụ lục 14 trang trình bày mô hình tài chính của thành phố. Bỏ phiếu diễn ra vào ngày 25/7 từ 6 giờ sáng đến 8 giờ tối tại 2.847 điểm bỏ phiếu trên toàn thành phố. Kết quả dự kiến sẽ có trước 11 giờ đêm cùng ngày. Mỗi nội dung trưng cầu cần đạt đa số phiếu tán thành mới được thông qua.